CANİSTAN_Yusuf Atılgan

✮✮✮

Roman Duruşma, Yargıç ve Tanık olmak üzere üç bölümden oluşuyor.

Duruşma bölümünde; 1921 yılının haziranında Tokuç Ali’nin bağ evi bir çetenin baskınına uğrar. Çete reisi onun çocukluk arkadaşı Selim’dir. Ailesi öldüğünde yanlarına aldıkları, kardeş gibi büyüdükleri Selim. Birlikte büyüdüğü arkadaşının bir davranışına alınan ve birdenbire köyden ayrılan Selim, Yunan ordusuna karşı mücadele etmek için altın toplamak bahanesiyle arkadaşından öç almaya kararlıdır. Onlara verecek bir şeyi olmadığını söylemesine rağmen Ali’ye bir süre işkence yaptıktan sonra oradan ayrılırlar. 

Yargıç bölümünde; gençlik yıllarında yaşanan ve önemsiz gibi gözüken bir olayı gururuna yediremeyen Selim, köyden ayrılır. Bir bağda iş bulur. Bağın genç ve dul olan sahibi Esma ile evlenir. Bu yıllarda maddi olarak iyi durumdadır. Mutlu bir evliliği vardır. Fakat doğum sonrası hem karısını hem de bebeği kaybedince kendini içkiye verir. Askere çağrılır, ancak askerden kaçarak savaş yıllarını gizlenerek geçirir. Fakat Yunan istilasında ise savaşmaktan çekinmez. Halit Paşa’nın komutasında bir çeteye katılır. Tokuç Ali’den öcünü aldıktan sonra tek başına bir Yunan karakolu basan Selim, buradaki çatışmada hayatını kaybeder.Tanık bölümünde; Selim’in arkadaşı Kadir çeteden ayrılır ve Tokuç Ali’nin bağ evine döner. Ali ağır yaralıdır. Köye inerek ona yardım getirmesine rağmen Ali ölür. 

ANAYURT OTELİ_Yusuf Atılgan

✮✮✮

Anayurt Oteli'nin kâtibi Zebercet, otelin tekdüzeliğinde yaşayan, çok gerekmedikçe işinin başından ayrılamayan  bir adamdır. Bu yaşam onu yalnızlaştırmış, asosyal bir kişiliğe dönüştürmüştür. Gecikmeli Ankara treninden inip otelde bir gece kalan kadın onu çok etkiler. Kadın gittikten sonra Zebercet kadının kaldığı odayı temizlettirmez ve başka kimsenin de kalmasına izin vermez. O günden sonra tüm zamanını o kadını beklemekle geçirir. Müşteri almamaya başlar. Soranlara otelin tamirde olduğunu söyler. Otelde yalnız o ve temizlik işlerine bakan kadın kalmıştır. Zebercet canı istedikçe bu kadının odasına gitmektedir. Böyle akşamların birinde Zebercet kadını boğarak öldürür. Bir süre hiçbir şey olmamış gibi yaşamına devam eder. Beklemeye devam edebilir, kaçabilir, teslim olabilir ya da konağı yakabilir. Onun için özgürlük dayanılmaz bir hale gelir. Kendini asarak intihar eder.

AYLAK ADAM_Yusuf Atılgan

✮✮✮✮

“Dünyada hepimiz sallantılı, korkuluksuz bir köprüde yürür gibiyiz. Tutunacak bir şey olmadı mı insan yuvarlanır. Kimi zenginliğine tutunur, kimi müdürlüğüne, kimi işine, sanatına. Çocuklarına tutunanlar da vardır.”

Tüm bu değerlerin sahte, ikiyüzlü ve gülünç olduğunu düşünen C. Kendisi için gülünç olmayan tek tutamağı aramaktadır. Sevgi. Kendisiyle birlikte düşünen, duyan, seven bir kadın. Bay C. maddi açıdan rahat birisidir. Çalışmaya ihtiyacı olmadığından tüm zamanını bu kadını arayarak geçirir.