KAFKAS KARTALI_Murat Yeşil

✮

"Esselamü aleyke, yâ Resulallah! İşte kılıcım! Onu sana teslim ediyorum! Kafkasya'yı düşman işgalinden kurtarmak için hayatım boyu mücadele ettim. İslam dinini yaymak için uğraştım ama elimden ancak bu kadardı geldi. Benden razı ol, şefaatinden mahrum bırakma yâ Resulallah"

Zor şartlar içinde dünyanın en güçlü ordularından birisi olan Rus ordusuna karşı yıllarca süren bir bağımsızlık mücadelesi veren İmam Şamil liderliğindeki müritler ordusu sonunda zafere ulaşamamışlarsa da kendilerinden sonra gelecek nesillere bir kahramanlık destanı armağan etmişlerdir. Yazar üç yıl boyunca Dağıstan ve Çeçenistan bölgesinde araştırma gezileri düzenleyerek ve bu bölgede yaşayan insanlardan İmam Şamil hikayeleri dinleyerek Kafkaslarda uzun yıllar devam eden bağımsızlık mücadelesini dile getirmeye çalışmış. Edebi yönden oldukça zayıf bir eser olmuş.  

HACI MURAT_Tolstoy

✮✮✮

1850’li yıllarda Kafkasya diye bilinen bölgede Ruslarla Kafkas halkaları arasında savaşlar yaşanmaktadır. Hacı Murat, Han ailesinin çocuklarıyla birlikte büyümüştür. Şeyh Şamil ve Hamzat, Han ailesine gelerek cihada katılmalarını isterler. Han ailesi isteksizdir, Ruslarla aralarının bozulmasını istemezler. Hanların oğulları Hamzat tarafından öldürüldüğünde tüm Avar bölgesi Hamzat’ın kontrolüne geçer. Han ailesinin intikamını almak isteyen Hacı Murat ve kardeşi Hamzat’a suikast düzenlemek isterler fakat başaramazlar. Hacı Murat bir süre Ruslara bağlı olarak kendi bölgesini yönetir. Bu arada yönetime Şeyh Şamil geçmiştir. Şamil, Ruslarla arası bozulan Hacı Murat’a barış teklifi yapar. O günden sonra Hacı Murat’ın hayatı Ruslarla savaşmakla geçer. Fakat Şeyh Şamil’le dost olamazlar. Şeyh Şamil’in kendisinden kurtulmak istediğini düşünen Hacı Murat, Ruslara sığınır. Şeyh Şamil’in elindeki ailesinin güvenliğinin sağlanması durumunda Rusların yanında mücadele edecek ve Şeyh Şamil’den kurtulmalarını sağlayacaktır.

“Aklına dağlıların meşhur bir hikayesi geldi. Bu, insan eline düşmüş bir şahinin hikayesiydi. Günün birinde avcıların eline düşen şahin, bir yolunu bulup kurtulmuş, dağlara, kardeşlerinin yanına dönmüş. Kaçmış ama kardeşleri onu aralarına almamışlar. Çünkü ayaklarında zil varmış. Sonra da yanlarından gitmek istemeyen kardeşlerini gagalayarak öldürmüşler. ‘Beni de öyle gagalayacaklar’ diye düşündü. ‘Dönmesem, burada kalsam da Kafkasya’yı Rus Çarına teslim mi etsem? Böylece şan, şeref, bol paraya kavuşur rahat yaşarım.’ Diye düşünmeye devam etti. Fakat bunu yapması mümkün müydü?”

Hacı Murat dört arkadaşıyla birlikte Rusların elinden kaçar. Şeyh Şamil’le kendi imkanlarıyla mücadele edecektir. Fakat yaklaşık iki yüz kişilik Rus ve onlara yardım eden Kafkas milisleri tarafından sıkıştırılırlar. Çatışmalardan Hacı Murat ve arkadaşlarından hiçbirisi sağ çıkamaz.