İNSANCIKLAR_Dostoyevski

✮✮✮✮

Fakir bir devlet memuru olan Makar Alekseyeviç ile uzaktan akrabası olan Varvara Alekseyevna arsındaki ilişki anlatılır. Makar ve Varvara sürekli birbirleri ile mektuplaşır birbirlerine destek olurlar. Her ikisi de ekonomik olarak zor durumdadır. Makar elinde olan azıcık bir varlığı bile Varvara için harcamaktan ve ekonomik sıkıntıya girmekten çekinmez. Zengin bir adam Varvara ile evlenmek istediğinde yaşadığı zorlu hayattan bunalan genç kız mecburen bu teklifi kabul eder. Makar ise arada kalmıştır. Bir yandan Varvara’nın iyi bir hayat süreceğini düşünürken bir yandan da onsuz yaşamayı nasıl başaracaktır?

EV SAHİBESİ_Dostoyevski

✮✮

Kitap, yazarın Ev Sahibesi, Bay Proharçin, Dokuz Mektupluk Roman ve Polzunkov adlı dört hikayesini içeriyor.

Ev Sahibesi: Sakin ve içine kapalı bir yaşamı olan Ordınov, kilisede, yanında yaşlı bir adam olan oldukça genç ve büyüleyici güzellikte bir kadınla karşılaşır. Çıkışta onları takip eder ve onların yaşadığı evde kiracı olarak kalmaya başlar.  

Bay Proharçin: Kiracı olarak kaldığı evde cimriliği ve eli sıkılığıyla ün yapan, sürekli yoksulluğundan ve yengesinin de geçimini sağlamak zorunda olduğundan dem vuran Semyon İvanoviç Proharçin’in ölümünden sonra döşeğinin içinden önemli miktarda para çıkar.

Dokuz Mektupluk Roman: Petro İvaniç arkadaşı olan  İvan Petroviç’e mektup yazarak aralarında yaşanan küçük bir problem üzerine görüşmek istediğini bildirse de bu iki kişi çeşitli sebeplerden ötürü bir türlü yan yana gelemezler. Problemi mektuplarla çözmeye çalışırlarken olay daha da büyür.

Polzunkov: Rüşvet alan patronu tarafından kandırılan ve işsiz kalan Polzunkov, para kazanmak için soytarılık yaparak hikayesini insanlara anlatır.

DELİKANLI_Dostoyevski

✮✮✮

Arkadiy Dolgorikiy, derebeyi Versilov'un gayri resmi çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Arkadiy’nin annesiyle ilk tanışması verildiği yurtta kendisini ziyaret etmesiyle olur. Versilov'un yurt ücretini aksatmasıyla, Arkadiy, yurdun sahibinden dayak yemeye başlar, aşağılanır. Kendisine uşak gibi davranılır. Arkadaşları tarafından dışlanır. Bu durum Arkadiy’in kendine özel bir “ülkü” geliştirmesine sebep olur. Çok zengin olacak ve o zaman kimseyi umursamadan kendi yalnızlığına çekilebilecektir. Lise eğitimini tamamlayınca babası tarafından Petersburg'a çağrılır. Annesi, babası ve kız kardeşi Lisa ile yaşamaya başlar. Versilov ona yaşlı bir prensin yanında iş bulur. Arkadiy çocukken birkaç kez gördüğü babasına hayrandır. Fakat onunla ilgili duydukları sonucu onun kötü biri olduğunu düşünür. Onu tanımak için gizliden gizliye onu araştırmaya başlar. Arkadaşı Kraft, ona bir mektup verir ve bu mektupla ne yapması gerektiğine kendisinin karar vereceğini belirtir. Bu mektup yüzünden Arkadiy, kendini büyük bir entrikanın içinde bulur.

KUMARBAZ_Dostoyevski

✮✮✮

Aleksi İvanoviç, Roulettenburg’da lüks bir otelde yaşamakta olan bir Rus generalinin yanında öğretmen olarak çalışmaktadır. İki haftalık bir ayrılıktan sonra, General’in yanına geri döner. Akşam yemeğinde hiç hoşlanmadığı Fransız De Grieux ile sıkı bir dostluğu olan Mr. Astley ile karşılaşır. General’in, Fransız’a yüklü bir miktar borcu vardır ve bu borcu, yaşlı ve hasta olan Rusya’daki zengin halasından kalacak mirasla ödemeyi düşünüyordur. Otelde kalan Matmazel Blanche ise kendisine aşık olan Generalle evlenmek için aynı mirası beklemektedir. Onunla evlenerek toplumda saygın bir konum elde edecektir. İvanoviç ise General’in üvey kızı Polina’ya aşıktır. General’in borçları için İvanoviç Polina’dan aldığı paralarla kumar oynar, Önce kazanır, sonra kaybeder. Polina ise ona karşı tutarsız davranışlar sergiler. Kimi zaman samimidir, kimi zaman da küçümser. Herkesin uzun süredir ölecek diye haber beklediği Rusya’daki Hala, General’in yanına gelir. Onun gayet sağlıklı olduğunu gören Matmazel Blanche mirastan ümidini keserek General’le evlenmekten vazgeçer. Büyükhala zengin, bir o kadar da huysuz bir kadındır. Hala, İvanoviç ile oradaki kumarhanelere gitmeye başlar.  İlk günlerde her şey yolundadır, fakat günler geçtikçe Hala kaybetmeye başlar. Paraları tükenir, tahvillerini çok ucuza kırdırmak zorunda kalır. Rusya’ya dönmeye karar verir. Giderken yanında Polina’yı da götürmek ister ama Polina kabul etmez. Bir gün İvanoviç odasına geldiğinde odasında Polina’yı bulur. Şaşkınlığını gizleyemez. Polina İvanoviç’e, yüklü bir miktar paraya ihtiyacı olduğunu söyler. De Grieux’e borcu vardır. İvanoviç elindeki bütün parayla rulet oynar ve şansının yardımıyla iki yüz bin ruble kazanır. Fakat otele döndüğünde Polina’yı perişan bir halde bulur. Polina onu, kendisini parayla satın almakla suçlar ve kriz geçirir. O günden sonra Polina , Mr. Astley’in yanında tedavi olmaya başlar. İvanoviç ise kendisinin yüklü miktarda para kazandığını duyan Matmazel Blanche ile Paris'te iki ay lüks bir hayat yaşar. Bu süre sonunda beş parasız eski sefil hayatına geri döner. Hapishaneye düşer, uşaklık yapar. Para bulur bulmaz yine kendini kumarhaneye atar. Günler böyle geçip giderken İvanoviç, Mr. Astley ile karşılaşır. Bu karşılaşmanın ardından İvanoviç, Polina’nın kendisini ne kadar çok sevdiğini öğrenir. Artık yeni bir hayata başlayacaktır.

SUÇ VE CEZA_Dostoyevski

✮✮✮✮✮✮

Rodya Romanoviç Raskolnikov, St. Petersburg şehrinde hukuk fakültesinde okuyan başarılı bir öğrencidir. Fakir olduğu için hayatını ve öğretimini devam ettirmekte oldukça zorlanır ve hukuk fakültesini bırakmak zorunda kalır. Yaşadığı pis ve köhne odanın kirasını bile ödeyemez durumdadır.Tefeci bir kadına giderek saatini satar. Karşılığında aldığı para ile meyhaneye gider. Fakirler ile zenginler arasında acımasız ayrıma bir anlam veremez. Raskolnikov içindeki çatışmalara dayanamaz. İnsanların zor durumda kalmalarından yararlanan tefeci kadını öldürecektir. Onu öldürecek, paralarını alacak, öğrenimini tamamlayıp topluma faydalı bir insan olacaktır ve dünyayı kötü, değersiz bir parazitten temizleyecektir.  Günlerce kafasında ölçer biçer. Kadının evine giderek onu baltayla vahşice öldürür. O anda, kadının üvey kız kardeşi beklenmedik biçimde içeri girdiğinden, Raskolnikov onu da öldürmek zorunda kalır. Müşterilerin rehin için bıraktıkları birkaç küçük süs eşyasını alır ve kimseye görünmeden oradan ayrılır. Kimsenin kendisini görmediğini bildiği halde, Raskolnikov son derecede tedirgindir. Bir zamanlar iç çelişkiler yaşamasına neden olan şeytan ortadan kaybolmuş fakat ondan daha da kötü olan vicdan azabı gelmiştir. Duyduğu pişmanlıklar ve iç çekişmeler Raskolnikov’u iyice bitkin düşürür. Ödenmemiş bir borç yüzünden karakola çağrıldığında polislerin yanında baygınlık geçirir. Günlerce hasta yatar. İmdadına en yakın arkadaşı olan Razumikin yetişir. Ona destek olur, doktor bulur ve elinden gelen her şeyi yapar. "Katilin cinayet yerine dönmesi" kuralına uygun olarak, yakalanmayı, rahatlamayı, arınmayı isteyen genç adam, öldürdüğü tefeci kadının evine gelir. Komiserle tanışır ve davranışlarıyla dikkat çekerek soruşturmanın baş zanIısı olur. Zeki bir adam olan Komiser Porfiry Petroviç, Raskolnikov'un katil olduğunu düşünür. Raskolnikov’un kötüye giden durumuna bir de şüphecilik ve korku eklenir. Sürekli birilerinin onu izlediğini düşünür. Cinayeti birilerinin gördüğü yada en azından onun yaptığını bildiğini düşünür. Bu tedirginlik onun durumunu daha da kötüye sürükler. Raskolnikov bu duruma daha fazla dayanamaz ve işlediği cinayeti ara sıra buluştuğu, arkadaşlık ettiği Sonya’ya anlatır. Ardından polise teslim olur ve cezasını çekmek üzere hapse gönderilir. Sonya ona acır ve suçunu polise itiraf etmesi ve bedelini ödemesi gerektiğini söyler. Sonunda vicdan azabı Raskolnikov'a suçunu itiraf ettirir. Sibirya'ya sürgün edilir. 

ÖTEKİ_Dostoyevski

✮✮✮✮

Dokuzuncu dereceden devlet memuru Yakov Petroviç Golyadkin’e doktor Krestyan İvanoviç, yaşam şeklini değiştirmesini ve insanlardan korkmamasını tavsiye eder. Bu tavsiyeye uymak isteyen Golyadkin, zor zamanlarında kendisine destek olan ve iş bulan Olsufiy İvanoviç’in evindeki yemeğe teklifsiz gidebileceğini düşünür fakat kapıdan geri çevrilir.  Onun kızı Klara Olsufyevna onuruna verilen bir doğum günü ziyafetine davet edilmeden katılır. Ona iyi dileklerini sunmak ister fakat ne olduğunu anlamadan kolundan tutularak şaşkın bakışlar altında utanç içinde oradan uzaklaştırılır. Bir süre sonra Klara ile dans etme girişiminde bulunur. Klara’nın çığlığı ile kendini orkestranın sustuğu herkesin kendine baktığı bir ortamda bulur. Kimi zaman gülümser, kimi zaman mırıldanır. Bu ziyafetten de kapı dışarı edilen Golyadkin berbat bir havada, gelene geçene çarparak, kendini kaybetmiş bir halde koşarak evine ulaşmaya çalışır. Yolda kendisine benzeyen bir adam görür.  Onu takip ederek kendi evine gelir ve içeri girdiğinde her şeyiyle kendisinin bir eşi olan “öteki” Bay Golyadkin'le karşılaşır . Sabah çalıştığı daireye gittiğinde Öteki'nin orada yeni çalışmaya başladığını öğrenir. Aynı isimde ve tıpatıp birbirine benzeyen iki kişinin varlığı diğer çalışanları rahatsız etmemiş gibi görünmektedir. Golyadkin  “Öteki”yi evine davet eder. Öteki geçmişiyle ilgili Bay Golyadkin’in hikayesiyle neredeyse aynı olan bir hikaye anlatır. Sabah uyandığında Öteki gitmiştir. Bu geceden sonra Öteki  artık Bay Golyadkin’e arkadaşça davranmaz. İş yerinde etkili olmaya başlar.  Bay Golyadkin’i  sinirlendirip utandıracağı olaylar yaratır. Öteki’nin ismini ve yaşamını çaldığını düşünen  Bay Golyadkin anlaşma yolları bulabilmek için onunla konuşmaya çalışır, mektup yazar. Karşılık alamaz. İşinden emekli edilir. Klara’dan kendisini  kaçırmasını isteyen bir mektup alır. Onu beklemek için akşam karanlığında evinin önündeki odun yığınına gizlenir. Vazgeçer , oradan ayrılır. Sonra geri döner. Öteki onu bulur ve kolundan tutarak Olsufiy İvanoviç’in evine sokar.  Bay Golyadkin evdeki bir sürü insanın kendi adımlarını izlediklerini, aralarında fısıldaştıklarını, bir şeyleri yorumladıklarını duyar ama ne olduğunu anlayamaz. Bakışlar altında ezilir. Salona bir yabancı girer ve tüm gözler ona çevrilir. Bu yabancıyı Bay Golyadkin uzun zamandır tanır. Onu çok kez görmüştür. Doktor Krestyan İvanoviç, Bay Golyadkin’i, elinden tutarak Öteki’nin hain bir sevinç parıltısı taşıyan bakışları altında bir kupa arabasına bindirir ve götürür.

BUDALA_Dostoyevski

✮✮✮✮

Sara hastası olan Prens Lev Nikolayeviç Mişkin, tedavi olduğu İsviçre'den döndüğünde elinde hiçbir şey kalmamıştır. Uzaktan akrabası olan Lizaveta Prokovyevna ve General eşini görmek üzere Yepançinlere gider. Burada generalin üç kızı, Aglaya, Adelaida ve Aleksandra ile tanışır. Budalalık derecesinde iyi bir insan olan Prens Mişkin, tam bir saflık ve masumiyet içinde yaşayıp gitmektedir. Hastalık derecesinde dünya nimetlerinden ve hırslarından kopmuş halde yaşar. Elinden insanları sevmekten başka hiçbir şey gelmemektedir. Müthiş bir zekâya sahip olmasına rağmen, onun budalalık derecesine ulaşan saflığını insanlar yadırgamakta, buna rağmen onun çevresindekiler onsuz da yapamamaktadırlar.  Prens, ilginç kişiliği ile aileyi ve Petersburg'da tanıştığı diğer insanları oldukça etkilemiştir. Bir portresini gördüğü ve hakkında bir çok hikayeler anlatılan Nastasya'ya aşık olur. Prens, Nastasya ile tanışır ve ona evlenme teklif eder. Nastasya’nın bu teklifi kabul edeceği düşünülürken o reddeder, Rogojin adındaki biriyle evlenmeye karar verir. Bu evlilikten sonra tekrar Mişkin’e kaçan Nastasya daha fazla dayanamayarak yine ondan uzaklaşır. Prens kendisine aşık olan Aglaya ile nişanlanır. Ancak bu nişandan vazgeçen Mişkin, ona tekrar geri dönen Nastasya ile evlenmeye karar verir. Nastasya ile evlenecekleri sırada Rogojin gelir ve Nastasya’yı alarak yeniden kaçarlar.  Mişkin bunu sakince karşılar ve bir şey diyemez. Rogojin’in Nastasya’yı öldürdüğünü öğrenen Prens krize girer, İsviçre’deki kliniğine yeniden gönderilir.