72.KOĞUŞ_Orhan Kemal

✮✮✮

Kan davasından hükümlü Ahmet Kaptan, cezaevinin en fakir mahkumlarının-adembabaların yaşadığı, 72. Koğuş'ta kalmaktadır. Hiç beklemediği bir anda uzun zamandır haber alamadığı, yaşadığından bile emin olmadığı anasından yüz elli lira harçlık alır. Bu miktar mahkumlar için yüklü bir servettir. Herkes onun daha iyi bir koğuşa geçeceğini beklerken Ahmet Kaptan 72.koğuştan ayrılmaz. Koğuştakiler için sıcak yemek pişirttirir, çay içirir, sigara alır. Ona gelen paradan pay kapmak isteyeneler kumara oturturlar Ahmet Kaptan’ı. Kumarda da şansı yaver gider. Üst üste kazanır. Koğuşu tamir ettirir, boyattırır. Mahkumlara yatak döşek aldırır. Cezaevi Müdürünün adamı olan Bobi de, Ahmet Kaptan'ın parasına göz diker.  Kendisini sevecek bir kadın hayali ile yaşayan Ahmet Kaptan’ı kandırarak kadınlar koğuşundan birinin ağzından mektuplar yazmaya başlar ve ondan sürekli para sızdırır. Kara sevdaya düşen kaptan kumarı da bırakır, koğuşla ilgilenmeyi de. Tüm zamanını koğuşun penceresinden bakarak hapisten çıkan kadının geri dönmesini bekleyerek geçirir. Çok soğuk geçen bir kış gecesinin sabahında Ahmet Kaptan’ı demir parmaklığın önünde donmuş halde bulurlar.

GURBET KUŞLARI_Orhan Kemal

✮✮

Sivas’taki köyünden her yıl çalışmak için Çukurova'ya inen duvar ustası İflahsızın Yusuf’un oğlu Memed çalışmak için İstanbul’daki köylüsü Gafur’un yanına gider. Annesinin ölümü yüzünden o yıl, babası diğer üç çocuğunun başında köyde kalacağından, çalışmak büyük oğul Memed’e düşmüştür. İki yıl önce, İstanbul'a gelmesi için Memed’e mektup yazan Gafur şimdi iş olmadığı bahanesiyle Memed'i ortada bırakır. Gidecek yeri olmayan Memed’e hamal Veli destek olur. Bir handa düşük ücretle kalacak yer ayarlar. Orada kalan diğer işçilerin yardımıyla inşaatta iş bulur. Gayretli ve çalışkandır. Okuma yazma öğrenir, duvar ustasının   yanında çalışmaya başlar. Çalıştığı inşaatın karşısındaki köşkte hizmetçilik yapan Ayşe’ye gönül düşürür. Köşk, Gafur’un patronuna aittir. Köşkte kalan Gafur’un Ayşe’de gözü vardır fakat Ayşe kendisine yüz vermediği için sağda solda onun dedikodusunu yapar. Gafur işyerinde anlaşmazlık yaşadığı katibi yaralayarak hapise düşer. Çıktığında Memed ile Ayşe evlenmiştir. Köşkteki odasına onlar yerleşmiştir, üstelik Memed’in köydeki babası ve kardeşleri de İstanbul’a gelmişler, köşkte yaşamaya başlamışlardır. Gafur’un işini de şimdi Memed yürütmektedir. Anlayış farkı, particilik ve Ayşe yüzünden Memed’in babası ile arası açılır. İşinden ve köşkten ayrılarak bir gecekonduya taşınır, inşaat işçiliğine geri döner. Tek istediği kendine ait bir gecekonduya sahip olmaktır. Gafur ise Memed’e kin doludur. Ayşe ile ilgili olmadık laflarla Memed’in babasını doldurur, Memed’in kız kardeşine göz koyar. Memed’le Ayşe’nin biriktirdikleri paraların üstüne borç alarak yapmaya çalıştıkları gecekonduyu zabıtaya şikayet ederek yıkılmasını sağlar.

KANLI TOPRAKLAR_Orhan Kemal

✮✮

Topal Nuri bir fabrikada katiptir. Zengin olmak uğruna çalıştığı fabrikanın sahibi Nedim Ağa’nın gözünü boyayıp, ağanın en yakın adamı haline gelir. Topal, fabrikada çalışan Kantarcı Mustafa’dan hiç hoşlanmaz. Onun karısı Şehnaz’ı Nedim Ağa’ya metreslik yapsın diye ayartır, entrikalarla Kantarcı Mustafa'yı cezaevine tıktırır. İçten pazarlıklı Topal, çıkarları uğruna Şehnaz’ı da kullanıp Ağa’ya önce konak aldırtır, kendine de hep hayalini kurduğu sebze komisyonculuğu dükkanı için yer tutar. Ardından sözde Nedim Ağa’nın işlerine aracılık yapmak  için fabrikadan ayrılır, kendi yazıhanesine geçer. Öyle ki Nedim Ağa, yaptığı bu ‘iyiliklerle’ Topal’ı daha fazla sever, ne isterse yapar hale gelir. Topal sürekli yeni oyunlar düşünür. Yazıhanesinin üst katında oturan Şehnaz’la gününü gün edip, halinden memnun, ağayı eline avucuna almış olmanın verdiği mutlulukla günler geçirir. Ayrıca iş yaptıkları başka bir fabrika katibi  ile hırsızlık yapmayı ihmal etmez. Nedim Ağa’dan şüphelenen karısı ve  iki oğlu Topal’a kin beslerler, yazıhanesine gidip ona haddini bildirirler. Topal, gürültülerden uzaklaşmak için sebze komisyoncusu olan arkadaşı Haydar’ın evine gider. Sebze komisyoncusu Haydar, kendine göre kurnaz geçinen, başkalarının emeklerini çalmaktan çekinmeyen, Topal gibi biridir. Haydar, Topal’a Paşazade Hakkı’dan söz açıp, bilmem kaç dönüm arazisinin olduğu topraklardan dem vurur. Topal’ın iştahı kabarır, oralara bir an önce el atmak için sabırsızlanır. Nedim Ağa’nın şaşı olan kızıyla evlenerek ailenin güvenini kazanır. Topal, Haydar’la olan durumu Nedim Ağa’ya anlatır. Toprakları görmek için yola koyulurlar. Arazilere sahip olmak için köylüleri birbirini düşürürler. Oluk oluk kan akar ve ‘Kanlı Topraklar’ böyle olur. 

Bereketli Topraklar Üzerinde_Orhan Kemal

✮✮✮

Topraksız ve araçsız olan İflahsızın Yusuf, Köse Hasan ve Pehlivan Ali iş bulma umuduyla İç Anadolu’daki köylerinden Çukurova’ya doğru yola çıkarlar. Bir fabrikanın sahibi olan hemşehrilerini ararlar. Onun yardımıyla işe alınırlar. Açık ve temiz havaya alışkın olduğundan, Köse Hasan ağır ve pis havalı fabrikaya dayanamaz, hastalanır. Bir handa, parasız, pulsuz ölür. İki arkadaş, fabrikadaki haksızlıklara ve ırgatbaşının haracına baş kaldırırlar. Fabrika sahibinin, hemşehrileri olduğundan, kendilerini koruyacağını düşünürler. Fakat  ikisi de işten atılır. Çalışmak zorundadırlar. Pehlivan Ali, köyünden bir kızla sözlüdür. Para kazanarak çift çubuk sahibi olacak, sevdiğiyle evlenecektir. Yusuf ise evine bir gazocağı götürecek, köylülerin hayranlığını kazanacaktır. Bir inşaatta iş bulurlar. Fatma adındaki kadın Ali’nin olanca parasını yer bitirir. Ali işini aksatmaya başlar. Bu yüzden inşaattan kovulur. Bir köylüsünün yardımıyla bir çiftlik ağasının patozunda iş bulur. Ali güçlü kuvvetlidir. Patoz ise hem ağır, hem dikkat isteyen iştir. Üstelik geceleri de çalıştırılır. Bir gece uykusuzluktan dengesini kaybeder, iki ayağını birden makinaya kaptırır, kan kaybından ölür. Yusuf çalışkanlığı ve dürüstlüğü ile kendisini sevdirmiş, iyi bir duvarcı ustası olmuştur. Biraz para yaptıktan sonra köyüne döner.

Eskici ve Oğulları_Orhan Kemal

✮✮✮

Eski bir ayakkabı dükkanında Eskici ile oğulları Ali ve Mehmet işi yürütürler fakat bu işten kazandıkları onları mutlu etmemektedir. Günün birinde dükkanının tam karşısına yeni bir ayakkabı dükkanı açılır. Geçimleri daha da zorlaşır,dükkan iş yapmaz. Mehmet  karısını, çocuklarını alarak evden ayrılmaya karar verir. Eskici çoğu zamanını sarhoş geçirmeye başlar. Babasından hakaretler işitmekten artık bıkan Ali, Mehmet’in evine sığınır. Ali ve Mehmet bundan sonra pamuk toplayarak buradan gelen parayla dükkanı tekrar açmayı düşünürler. Mehmet, ailenin zenginlik hayallerini kullanarak herkesi pamuk işinde çalışmaya ikna eder. Döküntü bir kamyonla tarlaya doğru yol alan aile çalışmaya başlar.Yolculuk esnasında kamyon şoförü Ünal ile eskicinin kızı Zeliha birbirlerine aşık olurlar. Bir süre sonra yiyecekleri tükenmeye başlar. Ailede sıtma başlamıştır. Zeliha ile Mehmet’in çocukları ateş içindedirler. Ünal gelir ve yiyecek, içki ve ilaç getirir. Aile bu sefalete rağmen pamuk işiyle uğraşmaya devam eder çünkü hayallerine giden yol buradan geçmektedir. Eskici ve Ali birbirlerine girer ve Eskici; karısı, kızı ve Ünal’ı alarak şehre geri döner. Daha sonra Ali ve Mehmet hasta olarak geri dönerler. Hastaneye götürülürler fakat yer bulunmaz. Eskici, dükkanını satıp parasını çocuklarının hastalığının iyileşmesi için harcar.